Sprzedaż przedsiębiorstwa firmy jednoosobowej i spółki

Mała firma, Train Night Market Ratchada, Bangkok
Mała firma, Ratchada Train Night Market, Bangkok

Sprzedaż przedsiębiorstwa firmy to transakcja, której przedmiotem jest zespół powiązanych ze sobą składników majątkowych firmy. Transakcja sprzedaży przedsiębiorstwa może mieć miejsce niezależnie od formy prowadzenia działalności biznesowej.

W niniejszym tekście odniosę się do kwestii dotyczących sprzedaży przedsiębiorstwa, ale nie „przedsiębiorstwa” w znaczeniu równoznacznym z „firmą”.

Tekst odnosi się do przedsiębiorstwa w znaczeniu zorganizowanego zespołu składników majątku firmy.

Na stronie Startowej zamieściłem listę ważniejszych tekstów z bloga, a w tym również sekcję poświęconą sprzedaży firmy.

Może zainteresuje Cię również Wycena działalności gospodarczej (firmy jednoosobowej), która bezpośrednio łączy się z omawianą w niniejszym tekście tematyką.

Jeśli poszukujesz wsparcia w zakresie sprzedaży firmy sprawdź naszą ofertę.

Definicja przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwo według Kodeksu cywilnego (artykuł 551) to zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej.

Innymi słowy, przedsiębiorstwo wystąpi w spółce cywilnej i jednoosobowej działalności gospodarczej, jak i spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, spółce akcyjnej czy spółce jawnej.

Sprzedaż przedsiębiorstwa w działalności gospodarczej

Sprzedaż przedsiębiorstwa funkcjonującego w ramach działalności gospodarczej czy spółki cywilnej wymaga działań przygotowawczych ze względu na brak formalnego wydzielenia przedsiębiorstwa.

Chodzi o to, że w przypadku firmy jednoosobowej trudno jest stwierdzić, co stanowi składnik przedsiębiorstwa, a co jest własnością osobistą właściciela.

Na przykład, nieruchomość, wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej, może być potraktowana przez właściciela na dwa sposoby.

Po pierwsze, można ją uznać za składnik przedsiębiorstwa. Po drugie, można ją też uznać za własność prywatną właściciela, wykorzystywaną w biznesie na zasadzie „użyczania”.

Problem z uznaniem, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa wynika to z tego, iż większość jednoosobowych firm stosuje ewidencję księgową opartą na podatkowej księdze przychodów i rozchodów (KPiR).

Ewidencja ta jest uproszczoną formą prowadzenia księgowości firmy (ewidencji księgowej). Określa się ją często jako tzw. małą księgowość.

KPiR w ograniczonym stopniu odnosi się kwestii majątku spółki i jej zobowiązań, a w uproszczony sposób – do kwestii przychodów i kalkulacji zysku.

Sprzedaż przedsiębiorstwa musi więc być zawsze poprzedzona działaniami, mającymi na celu identyfikację składników przedsiębiorstwa firmy jednoosobowej.

Majątek spółki i zobowiązania w KPiR

Księga przychodów i rozchodów (KPIR) przedstawia majątek firmy w bardzo wybiórczo. Informacje dotyczące źródeł finansowania majątku całkowicie pomija, czyli między innymi brakuje informacji o kapitale własnym, kredytach, pożyczkach, zobowiązaniach.

Majątek firmy w małej księgowości jest przedstawiany wyłącznie w postaci: środków trwałych i tzw. wyposażenia.

Obowiązkowe zestawienia (ewidencje) w obszarze majątku trwałego wyróżniają dwie grupy majątku:

  • środki trwałe, czyli takie składniki majątku firmy, które podlegają amortyzacji;
  • tzw. wyposażenie, czyli, w uproszczeniu, urządzenia o charakterze podobnym do środków trwałych, ale o niższej wartości.

Mała księgowość w ogóle nie odnosi się do innych elementów „majątku” firmy, czyli między innymi:

  • należności handlowych i innych,
  • zobowiązań handlowych,
  • pożyczek i kredytów,
  • zapasów (obowiązkowy remanent przeprowadza się na koniec roku).

Sprzedaż przedsiębiorstwa wymaga kalkulacji poziomu wyżej wymienionych składników majątku obrotowego.

Przychody i kalkulacja zysku

Główny element KPiR to uproszczone zestawienie przychodów i kosztów. Kalkulacja zysku jest bardzo uproszczona. Polega ona na odjęciu od przychodów wszystkich kosztów.

Wynikiem takiej kalkulacji jest zysk albo strata przed opodatkowaniem. Można go porównać do zysku brutto obliczanego w rachunku zysków i strat, który przygotowuje się na podstawie ksiąg rachunkowych.

Sprzedaż przedsiębiorstwa firmy jednoosobowej wymaga dostosowania kalkulacji wyniku finansowego do procesu sprzedaży.

Chodzi tu o zastosowanie bardziej zaawansowanego formatu w zakresie kalkulacji wyniku finansowego, jak i dokonywaniu korekt. Przykładowe korekty to uznanie jako koszt wynagrodzenia właściciela firmy czy kalkulacja podatku dochodowego.

Może zainteresują Cię bardziej szczegółowe kwestie związane ze sprzedażą jednoosobowej działalności gospodarczej, spółki cywilnej czy spółki z o.o. Polecam następujące teksty:

Sprzedaż przedsiębiorstwa spółki z o.o.

Sprzedaż przedsiębiorstwa spółki nie łączy się problemami opisanymi powyżej. Przedsiębiorstwo, funkcjonujące w ramach spółki, można jednoznacznie zidentyfikować.

W tym przypadku nie można mięć wątpliwości, co wchodzi w skład danego przedsiębiorstwa.

Wynika to z tego, że wszystkie elementy przedsiębiorstwa są zawarte w ewidencji księgowej spółki, czyli księgach rachunkowych (tzw. pełnej księgowości).

Innymi słowy, dzięki pełnej księgowości można łatwo zidentyfikować poszczególne składniki majątku firmy, jak i jej wszystkie zobowiązania.

Stosowanie pełnej księgowości jest wymagane również w “dużych” jednoosobowych działalnościach gospodarczych.