Zdolność patentowa wynalazku. Znaczenie dla inwestora.

Zdolność patentowa wynalazku. Mariusz Malec PEC

Zdolność patentowa wynalazku to zespół konkretnych cech, które musi posiadać dane rozwiązanie techniczne, aby było można je uznać za wynalazek i objąć ochroną patentową.

W ramach zgłoszenia patentowego, analizę zdolności patentowej danego rozwiązania technicznego przeprowadza urząd patentowy danego kraju.

Taką analizę przeprowadza również inwestor Venture Capital, gdy rozważa inwestycję w projekt bazujący na innowacyjnym rozwiązaniu. Piszę o tym więcej poniżej.

Wejdź na stronę Startową, gdzie zamieściłem listę najważniejszych tekstów z bloga.

Znajdziesz tam również inne teksty dotyczące wynalazków i wartości niematerialnych. Może zainteresuje Cię Komercjalizacja wyników prac badawczo-rozwojowych (B+R)?

Zdolność patentowa – znaczenie dla inwestora VC

Dla inwestora VC to, czy dane rozwiązanie ma zdolność patentową, czyli czy można je uznać za wynalazek i czy może być ono opatentowane, ma kluczowe znaczenie.

Wynika to z tego, że patent umożliwia zabezpieczenie rozwiązania, czyli gwarantuje ustanowienie monopolistycznej pozycji.

Ta monopolistyczna pozycja to szansa na osiągniecie długoterminowych zysków przez startup, co prowadzi do wzrostu wartości startupu, czyli pakietów inwestora i założyciela.

Poprzez analizę zdolności patentowej, inwestor chce pozyskać wiedzę, która mu umożliwi oszacowanie szans zakończenia procedury patentowej z sukcesem.

Inwestor szacuje zdolność patentową rozwiązania na podstawie zgłoszenia patentowego oraz innych informacji uzupełniających.

Jeśli ocena zdolności patentowej wynalazku zakończy się pozytywnie, inwestor przeprowadza szersze analizy.

Mają one na celu oszacowanie rynku docelowego związanego z danym rozwiązaniem oraz siły monopolu na tym rynku. Kolejnym krokiem inwestora VC będzie dokonanie wyceny zgłoszenia patentowego.

Na temat wyceny patentu pisałem w Wycena patentu. Specyfika. Metody., a o wycenach w ogóle – między innymi w Wycena firmy – wszystko, co musisz wiedzieć. Kompendium.

Na stronie Startowej zamieściłem najważniejsze teksty z mojego bloga. Znajdziesz tam również teksty z zakresu pozyskania inwestora do firmy czy budowy firmy.

Może też Cię zainteresować Komercjalizacja wyników prac badawczo-rozwojowych.

Zdolność patentowa jest szczególnie ważna dla funduszy Bridge Alfa. Dla tych funduszy, istnienie zdolności patentowej wynalazku jest również warunkiem niezbędnym przy przeprowadzaniu inwestycji.

Zdolności patentowa wynalazku – ogólne założenia

Zdolność patentową wynalazku ocenia się na podstawie informacji przedstawionych w zgłoszeniu patentowym. Z tego punktu widzenia, niezwykle ważne dla procesu analizy jest to, aby opis rozwiązania był wyczerpujący.

Proces ustalania zdolności patentowej przedstawiam na przykładzie procedury w Polsce w oparciu o ustawę Prawo własności przemysłowej. Inwestor stosuje identyczne podejście w tym zakresie.

Badanie zdolności patentowej przez Urząd Patentowy dzieli się na dwie główne fazy:

  • pierwsza faza, czyli faza wstępna to stwierdzenie czy dane rozwiązanie ma charakter techniczny i czy może być uznane za wynalazek,
  • druga faza to stwierdzenie czy wynalazek spełnia podstawowe warunki wymagane do uzyskania ochrony patentowej.

Czy rozwiązanie może być wynalazkiem?

W fazie wstępnej rozwiązanie bada się pod kątem spełniania przez nie warunku charakteru technicznego.

Ma ono na celu sprawdzenie czy zgłoszone rozwiązanie może być uznane za wynalazek. Badanie odbywa się drogą eliminacji cech, których nie posiadają wynalazki.

Innymi słowy, w fazie wstępnej badania zdolności patentowej nie sprawdza się czy dane rozwiązanie ma cechy wynalazku według określonej definicji. Raczej szuka się w nim cech, które posiadają rozwiązania nieuznawane za wynalazki.

„Rozwiązania”, które nie mogą być uznane za wynalazki, to między innymi:

  • odkrycia, teorie naukowe i metody matematyczne,
  • wytwory o charakterze jedynie estetycznym,
  • plany, zasady i metody dotyczące działalności umysłowej lub gospodarczej oraz gry,
  • programy do maszyn cyfrowych.

Pełny zestaw wykluczeń znajduje się w wymienionej powyżej ustawie.

Czy wynalazek może zostać opatentowany?

Jeśli w fazie wstępnej oceny zdolności patentowej drogą eliminacji uznano dane rozwiązanie za wynalazek to przechodzi się do realizacji kolejnej fazy.

W tej fazie, ustala się czy dane rozwiązanie można objąć ochrona patentową.

Dane rozwiązanie podlega opatentowaniu, jeśli spełnia trzy podstawowe warunki:

  • nowości,
  • poziomu wynalazczego (nieoczywistości, doniosłości),
  • przydatności do przemysłowego stosowania.

Pomimo, iż dany wynalazek spełni powyższe kryteria nie zawsze obejmie go ochrona patentowa.

Lista wyłączeń dotycząca wynalazków, które nie mogą być objęte ochroną patentową znajduje się w ustawie Prawo własności przemysłowej.

Zdolność patentowa – kryterium nowości wynalazku

Pierwszym kryterium oceny zdolności patentowej jest nowość wynalazku.

W uproszczeniu, wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią istniejących rozwiązań technicznych, czyli tzw. stanu techniki. Jako datę graniczną przyjmuje się datę zgłoszenia rozwiązania do ochrony patentowej, a dokładniej datę pierwszeństwa do uzyskania patentu.

Wiedza o tych istniejących rozwiązaniach to wszelkie informacje udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

Za taką wiedzę uznaje się również informacje zawarte w zgłoszeniach patentowych nieudostępnionych do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia ich przyjęcia przez Urząd Patentowy.

Nieoczywistość (poziom wynalazczy) a zdolność patentowa

Kolejne kryterium oceny zdolności patentowej wynalazku to tak zwany poziom wynalazczy.

O poziomie wynalazczym mówimy wtedy, gdy dla przeciętnego znawcy z danej dziedziny konkretne rozwiązanie nie wynika, w sposób oczywisty, z istniejących obecnie rozwiązań technicznych (stanu techniki).

Innymi słowy, jeśli rozwiązanie ma charakter nieoczywisty (doniosły) dla osoby, która jest ekspertem w dziedzinie, której dany wynalazek dotyczy, to można mówić, iż ma ono poziom wynalazczy.

W ocenie poziomu wynalazczego, inaczej niż w kryterium nowości, nie bierze się pod uwagę informacji zawartych w zgłoszeniach patentowych, opublikowanych przez Urząd Patentowy.

Przydatność wynalazku do przemysłowego stosowania (przemysłowa stosowalność)

Ocena zdolności patentowej według ostatniego kryterium polega na analizie przydatności wynalazku do przemysłowego stosowania.

O przydatności wynalazku do przemysłowego stosowania (przemysłowa stosowalność) mówimy wtedy, gdy, w uproszczeniu, dany wynalazek pozwala na wykorzystanie go, w szerokim znaczeniu, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa.

Przemysłowa stosowalność wynalazku ma miejsce wtedy, gdy wynalazek:

  • jest możliwy do zastosowania (wdrożenia),
  • stosuje (wykorzystuje) się w sposób powtarzalny z identycznym rezultatem,
  • realizuje konkretny cel o charakterze praktycznym lub też zaspokaja praktyczną potrzebę.