Co to jest goodwill (wartość firmy w bilansie)? Definicja. Wzór.

kapsel z butelki z marką pepsi-cola

Goodwill, czyli wartość firmy, to wartość niematerialna, która pozostała po identyfikacji i wycenie wszystkich innych wartości materialnych i niematerialnych w firmie, która jest przedmiotem przejęcia.

W uproszczeniu, goodwill to te wartości niematerialne, których w wyniku nabycia przedsiębiorstwa nie można przyporządkować do jakichkolwiek innych aktywów czy zobowiązań.

Innymi słowy, odzwierciedla on niezidentyfikowane wartości niematerialne, które pozytywnie wpływają na wycenę firmy.

Omawiany tu temat bardzo szeroko przedstawiłem w Wycena goodwill (wartości firmy). Metody. Na czym polega?

Na stronie Startowej zamieściłem listę najważniejszych tekstów z bloga. Znajdziesz tam wiele tekstów z obszaru pozyskania kapitału, wyceny firmy czy sprzedaży firmy.

Polecam też Nazwa firmy. Jak wymyślić? Na co uważać? Przykłady.

Goodwill jako wyjątkowa wartość niematerialna

Goodwill to szczególna wartość niematerialna i prawna (WNiP).

W odróżnieniu od innych innych wartości niematerialnych (np. patent) wartość ta nie może być samodzielnie przedmiotem kupna.

Druga ważna różnica dotyczy tego, że wartości firmy nie wykazuje się w bilansie firmy jak inne WNiP. Wyjątkiem jest bilans skonsolidowany, o czym szerzej piszę poniżej.

Wszystkie inne wartości niematerialne mogą samodzielnie stanowić przedmiot transakcji przejęcia, czyli między innymi sprzedaży, darowizny czy wniesienia aportem do innego podmiotu.

W przypadku transakcji nabycia takich wartości niematerialnych następuje automatyczne “wciągniecie” ich do bilansu nabywcy.

Natomiast wartość firmy może być przedmiotem transakcji nabycia wyłącznie “pośrednio”. Ma to miejsce wtedy, gdy przedmiotem transakcji przejęcia jest przedsiębiorstwo, w którym istnieje goodwill.

Wartość firmy w bilanse skonsolidowanym

Po przejęciu firmy, goodwill nie pojawia się w bilansie spółki, która dokonała przejęcia. Nigdy on nie pojawia się również w bilansie spółki-córki (firmy przejętej), choć to właśnie w tej spółce ta wartość została zidentyfikowana.

Wartość firmy pojawia się wyłącznie na specjalnych kontach konsolidacyjnych i wykazywana tylko w bilansie skonsolidowanym.

W uproszczeniu, bilans skonsolidowany przedstawia spółkę-matkę i spółkę-córkę jako jeden podmiot.

Sprawozdania skonsolidowane —- Goodwill (wartość firmy) amortyzuje się metodą liniową. Amortyzacji podlega wyłącznie dodatnia wartość firmy. O ujemnym goodwill piszę szerzej w końcowej części niniejszego tekstu.

W praktyce większość firm stosuje pięcioletni okres amortyzacji tej wartości.

“Nabycie” goodwill

Jak wspominałem powyżej, kalkulacji goodwill dokonuje się poprzez rozliczenie transakcji przejęcia firmy.

Kalkulacja opiera się na założeniu, że wszystkie elementy majątku firmy, które nie mogą być zidentyfikowane i wycenione stanowią wartość firmy.

W pierwszym kroku dokonuje się więc wyceny wartości rynkowej (tzw. wartości godziwej) wszystkich składników majątku przejętej firmy oraz jej zobowiązań.

Drugi krok to przede wszystkim identyfikacja i wycena majątku niematerialnego, czyli tzw. wartości niematerialnych niebilansowych.

W trzecim kroku, od ceny zakupu udziałów firmy odejmuje się kwoty obliczone w kroku pierwszym i drugim.

Różnica powstała w wyniku tej operacji to goodwill.

Ujemny goodwill

Kalkulacja wartości firmy może również dać wynik negatywy. W takim przypadku mówi się o ujemnej wartości firmy.

W uproszczeniu można powiedzieć, iż ujemną wartość firmy rozlicza się w sprawozdaniach finansowych skonsolidowanych jako przychód finansowy podmiotu, który dokonał przejęcia.

Odzwierciedla on teoretyczny dochód, wynikający z tego, że cena zapłacona za firmę była niższa niż wartość godziwa jej wszystkich aktywów netto. Ujemny goodwill nie podlega amortyzacji.

W takim przypadku domniemuje się, że kupujący przejął firmę poniżej wartości rynkowej jej aktywów i zobowiązań.

Kalkulacja wartości firmy w bilansie – wzór

Uproszczony wzór (kalkulację) na obliczenie wartości firmy w bilansie skonsolidowanym przedstawiam poniżej:

GOODWILL (WARTOŚĆ FIRMY) =

CENA ZA FIRMĘ

minus

wartość księgowa aktywów netto

minus

różnica pomiędzy wyceną rynkowej aktywów i zobowiązań a ich wartością księgową

minus

wycena rynkowa aktywów i pasywów, które zostały „rozpoznane” w wyniku transakcji