Finansowanie startupu. Kto i jak inwestuje w startupy?

Finansowanie startupu to temat, który poruszałem w wielu tekstach na moim blogu. W niniejszym tekście zdecydowałem się na krótkie podsumowanie sposobów, które wykorzystuje się w zakresie pozyskania inwestora dla startupu.

Na stronie Startowej zamieściłem listę tekstów z mojego bloga, które uznałem za najważniejsze. Znajdziesz tam między innymi teksty z zakresu pozyskania finansowania, wyceny firmy czy inwestycji w startup.

Nie każda nowa firma to startup

Na początek odniosę się do definicji startupu. W potocznym znaczeniu nie każda nowo powstała firma to startup. Niektórzy zawężają tę ogólną definicję do firm na starcie, które posiadają innowacyjne rozwiązanie.

Moją własną definicję opartą przedstawiłem w Co to jest startup? Czy każda nowa firma to startup?.

Według niej startup to przedsięwzięcie biznesowe, bazujące na innowacji, którego celem jest dynamiczny rozwój (skalowanie) w oparciu rozwiązanie ważnego problemu poprzez stworzenie nowego produktu, usługi czy rozwiązania, funkcjonujące w znaczącej niepewności.

Podana definicja jest nieco uproszczona. Jeśli interesuje Cię pełna definicja, którą stworzyłem, zapoznaj się z tekstem, który wspomniałem powyżej.

Finansowanie startupu, czyli przedsięwzięcia na wczesnej fazie rozwoju

Z punktu widzenia definicji startupu, finansowanie startupu ma miejsce od momentu „rozpoczęcia” przedsięwzięcia, poprzez weryfikację rynkową (Minimum Viable Product), po wczesną ekspansję.

Ze względu na ryzyko związane z inwestycjami we wczesnej fazie pierwszymi dostawcami kapitału dla startupu są najczęściej przyjaciele i rodzina. Kolejni dawcy kapitału to anioły biznesu i fundusze VC.

Finansowanie startupu realizuje się najczęściej poprzez wykorzystanie przede wszystkim następujących form:

O etapach i sposobach finansowania firmy czy projektu przez inwestorów zewnętrznych pisałem również w Rundy inwestycyjne. Etapy w finansowaniu startupu.

Finansowanie startupu wewnętrznie poprzez bootstrapping

Bootstrapping to podejście w budowie firmy, które bazuje na wykorzystaniu “wewnętrznego” finansowania. Takie samofinansowanie opiera się między innymi na:

  • jednorazowych i nieregularnych przychodach z działalności pobocznych oraz rosnących przychodach z działalności głównej,
  • opóźnianiu wypływie gotówki z firmy (np. preferuje się długi termin płatności, choć z dodatkową opłatą) oraz przyśpieszaniu wpływu (np. preferowane są zlecenia o niższej marzy, ale płatne gotówką),
  • rozliczaniu się z pracownikami i doradcami na innych warunkach niż tylko gotówka.

Finansowanie startupu w formie bootstrappingu nie może być wykorzystywane w każdej działalności biznesowej.

Niektóre projekty wymagają znaczącego kapitału jeszcze przed fazą weryfikacji rynkowej. Dotyczy to głównie startupów działających na rynkach z niskimi barierami wejścia.

Omawiałem to szeroko w jednej z części Zanim pozyskasz inwestora. DARMOWY e-kurs (7 części).

Finansowanie startupu pożyczką

Finansowanie startupu realizuje się również w formie pożyczek. Występują one na najwcześniejszych fazach rozwoju startupu.

Najczęściej, finansowanie startupu opiera się na pożyczkach niezabezpieczonych.

Finansowanie startupu pożyczką ma najczęściej miejsce w ramach inwestycji realizowanych przez rodzinę i przyjaciół założyciela. Takie pożyczki mają często charakter nie do końca formalny. Bardzo często stroną takiej pożyczki nie jest startup, ale jego założyciel.

Najczęściej strony umawiają się, że pożyczka zostanie „skonwertowana”, czyli „zamieniona” na udziały w startupie w późniejszym czasie.

Finansowanie startupu pożyczką stosują również anioły biznesu oraz konsorcja inwestorskie. W przypadku tych ostatnich mogą to być pożyczki zabezpieczone.

Pożyczki stosuje się także w inwestycjach funduszy Seed Capital czy akceleratorów. Takie transakcje również bazują na mechanizmie „konwersji” pożyczki na udziały spółki. Szczegółowe warunki takiej „zamiany” zapisuje się w term-sheet i umowie inwestycyjnej.

W Polsce takie inwestycje nie są częste. Wynika to gównie z tego, że w większość funduszy VC działających w Polsce korzysta ze środków publicznych pochodzących z Unii Europejskiej. Ramowe warunki inwestycyjne w praktyce wykluczają zastosowanie pożyczki zamienianej na pakiet udziały.

Objęcie udziałów w spółce.

Finansowanie startupu poprzez transakcje o charterze kapitałowym to najczęstsza forma inwestycji VC w Polsce. Dokonuje się jej poprzez objęcie nowo wyemitowanych udziałów w ramach podniesienia kapitału w spółce.

Tę formę inwestycji stosują nie tylko fundusze VC, ale również anioły biznesu oraz rodzina i przyjaciele założyciela startupu.