Inkubator i akcelerator. Co to jest? Jak działają?

Inkubator i akcelerator to podmioty, które powołuje się w celu udzielania wsparcia startupom na najwcześniejszych etapach rozwoju, czyli pre-seed i seed.

Wsparcie polega przede wszystkim na zapewnieniu dostępu do wiedzy (np. mentorzy, specjaliści) oraz infrastruktury podstawowej (np. cooworking) czy specjalistycznej (np. laboratorium). Głównym celem jest wsparcie w zakresie startu firmy oraz jej wczesnego rozwoju.

Najlepiej rozwinięte są inkubatory i akceleratory w USA, natomiast programy wsparcia w Europie są na znacząco niższym poziomie. W Europie, a w tym w Polsce, wiele z tych podmiotów korzysta ze wsparcia pochodzącego ze środków publicznych.

W Polsce rynek inkubatorów i akceleratorów nie jest rozwinięty. Istniejące podmioty niezależnie od nazwy działają jako „mieszanka” inkubatora i akceleratora.

Na stronie Startowej znajdziesz listę najważniejszych tekstów z bloga. Zamieściłem tam między innymi teksty z zakresu wyceny firmy czy inwestycji w startup.

Może zainteresują Cię następujące dwa teksty:

Co różni akcelerator i inkubator?

Inkubator i akcelerator to podmioty, które różnią się od siebie. Główne różnice pomiędzy nimi wynikają z następujących kwestii:

  • faza rozwoju przedsięwzięcia,
  • cele,
  • rodzaje wsparcia,
  • okres wsparcia startupu,
  • miejsce funkcjonowania.

Najpierw inkubator, później akcelerator

Główna różnica pomiędzy inkubatorem a akceleratorem wiąże z fazą rozwoju wspieranego przedsięwzięcia.

Inkubator udziela wsparcia w najwcześniejszej fazie rozwoju przedsięwzięcia, którą określa się często jako proof of principle (PoP). W fazie tej istnieje pomysł na biznes, ale nie został jeszcze określony sposób przekształcenia tego pomysłu w realny projekt biznesowy czy sformułowany model biznesowy.

Akcelerator wspiera firmę, która posiada opracowany model biznesowy oraz biznes plan.

Podsumowując, w życiu startupu współpraca z inkubatorem ma miejsce zawsze przez współpracą z akceleratorem.

Podkreślę również, że wcześniejsza współpraca z inkubatorem nie jest warunkiem koniecznym do rozpoczęcia współpracy z akceleratorem. Istnieją jednak programy wsparcia, które łączą usługi dostarczane przez inkubator i akcelerator. W takiej sytuacji, startup przechodzi przez program inkubacji, a następnie akceleracji.

O pozyskiwaniu finansowania przez startupy, które znajdują się w różnych fazach rozwoju przedstawiałem szeroko w Finansowanie startupu. Źródła. Rundy inwestycyjne.

Cele inkubatora i akceleratora

Faza rozwoju przedsięwzięcia determinuje odmienne cele inkubatora i akceleratora.

Inkubator koncentruje się przede wszystkim na wspieraniu przedsięwzięcia w zakresie stworzenia modelu biznesowego, a przede wszystkim stworzeniu tzw. Minimum Viable Product (MVP).

MVP to produkt z minimalną liczbą cech, które wystarczą, aby go wprowadzić na rynek i pozyskać pierwszych klientów, dzięki czemu można uzyskać informacje zwrotne na temat produktu i określenia kierunków jego udoskonalania.

Akcelerator wspiera przede wszystkim firmy, które już posiadają MVP i szukają możliwości „akceleracji”, czyli przyśpieszenia rozwoju. Jego cel to przede wszystkim przygotowanie firmy do dynamicznego rozwoju. Obejmuje to również wsparcie w zakresie pozyskiwania kapitału od aniołów biznesu czy funduszy Venture Capital.

Jakiego wsparcia udzielają inkubatory i akceleratory?

Zarówno inkubator i akcelerator udzielają wsparcia w formie szkoleń, dostępu do coachów, mentorów, doradców z różnych obszarów biznesowych (np. inwestycje, finanse), usług księgowych, infrastruktury biurowej czy specjalistycznej (np. laboratoria).

Znaczącą korzyścią dla startupu jest możliwość networkingu czy wymiany pomysłów, uwag itp. Dotyczy to przede wszystkim programów inkubacji.

Cechą charakterystyczną akceleratora jest to, iż udziela często wsparcia startupowi w zakresie pozyskanie finansowania na rozwój.

W przypadku inkubatora, takie wsparcie jest znacząco mniejsze. Wynika to przede wszystkim z tego, że przedsięwzięcia na etapie pomysłu nie wymagają znaczącego wsparcia finansowego. Chodzi o to, że bez modelu biznesowego czy MVP trudno pozyskać inwestora.

Podobnie wygląda kwestia wsparcia w postaci środków finansowych. Inkubatory raczej nie dostarczają bezpośrednio środków finansowych startupowi.

Z drugiej strony, akcelerator może udzielić wsparcia startupowi w postaci środków finansowych. W zamian za takie wsparcie (finansowanie startupu), akcelerator obejmuje udziały w kapitale spółki lub też udziela pożyczki z możliwością konwersji na kapitał.

Jak długo wspiera firmę inkubator i akcelerator?

W większości projektów, przekształcanie pomysłu w realny model biznesowy i opracowanie planu rozwoju to skomplikowany proces. Z tego powodu, wsparcie jakiego udziela inkubator jest zazwyczaj dłuższe niż wsparcie akceleratora.

Inkubator udziela wsparcia w okresie od kilku miesięcy do kilkunastu miesięcy, często nawet do 18 miesięcy. Okres wsparcia startupu w ramach programu akceleracyjnego to zazwyczaj kilka miesięcy.

Znaczenie lokalizacji inkubatora i akceleratora

Programy inkubacyjne realizuje się zazwyczaj w konkretnych miejscach. To właśnie tam startup ma dostęp do wszystkich usług. Startup, który rozważa dany inkubator jako partnera, a którego założycile pochodzą z innego miasta niż siedziba inklubatora powinien wziąć pod uwagę konieczność relokacji.

Dla niektórych założycieli może być to istotny problem ze względu na konieczność zmiany miejsca zamieszkania, z czym się może łączyć wzrost kosztów życia. Dla innych startupów zmiana siedziby to także oderwanie się od lokalnej społeczności, która udziela mu wsparcia lub która będzie jego przyszłym rynkiem.

W przypadku programów akceleracyjnych zmiana siedziby startupu nie zawsze jest konieczna.

Czy warto współpracować z inkubatorem czy akceleratorem?

Statystyki wskazują, że firmy, które przeszły współpracę z inkubatorem czy akceleratorem nie bankrutują tak często jak te, które z takiego wsparcia korzystały. Założyciel startupu powinien jednak wziąć pod uwagę czy inkubator lub akcelerator to dobre rozwiązanie dla niego i jego przedsięwzięcia.

Niekiedy, założyciele mogą osiągnąć wyznaczone cele szybciej, taniej i z mniejszą presją. Wynika to z tego, że programy inkubacyjne i akceleracyjne narzucają konkretne wymogi i ograniczenia. Przez wielu założycieli startupów są one postrzegane jako zbyt rygorystyczne i biurokratyczne.