Spółka czy Jednoosobowa Działalność Gospodarcza? Zalety i wady.

wady i zalety jednoosobowej dzialalności gospodarczej

Wcześniej czy późnej każda osoba, która chce wdrożyć swój pomysł stanie przed koniecznością wyboru formy prowadzenia działalności gospodarczej. W praktyce przyszły przedsiębiorca ma właściwie do wyboru dwa sposoby formalnego uruchomienia własnego startupu, którymi są:

  • jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) lub spółka cywilna w przypadku więcej niż jednej osoby;
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Pracując z przedsiębiorcami spotykam zarówno fanów jednoosobowej działalności gospodarczej, jak i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Pomimo, iż czasem dyskusja na ten temat jest jak rozmowa fana iPhona z fanem Samsunga, to pojawiają się również racjonalne argumenty.

Poniżej porównuję, z punktu widzenia małego przedsiębiorcy, jednoosobową działalność gospodarczą ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością.

W poniższym tekście odpowiem na następujące pytania:

  • Księga przychodów i rozchodów czy księgi rachunkowe?
  • Jakie są wady i zalety obu rodzajów ewidencji księgowych?
  • Co i komu musi raportować spółka z ograniczoną odpowiedzialnością?
  • Jakie są koszty utrzymania firmy w obu opcjach?
  • Czy tzw. podwójne opodatkowanie to realny problem w spółce z o.o.?
  • Dlaczego zarządzanie gotówką w spółce z o.o. jest skomplikowane?
  • Dlaczego jednoosobowa działalność gospodarcza ma łatwiejszy dostęp do kredytu?
  • Jakie są pozostałe wady JDG i spółki cywilnej?
  • Jakie są inne formy prowadzenia działalności gospodarczej i dlaczego nie zostały wykorzystane w porównaniu?
  • Czy forma działalności gospodarczej ma znaczenie w procesie pozyskania inwestora?

Porównanie jednoosobowej działalności gospodarczej ze spółką z o.o. – założenia

Na potrzeby niniejszego tekstu zakładam, że początkujący przedsiębiorca to osoba:

  • z niewielkim kapitałem,
  • z mniej lub bardziej szczegółowym biznesplanem oraz
  • być może ze wstępną weryfikacją rynkową części założeń biznesplanu (MVP).

Zakładam również, że taki przedsiębiorca w początkowym okresie funkcjonowania firmy nie będzie zaciągał znaczących zobowiązań handlowych czy też kredytów i pożyczek.

Innymi słowy zakładam, że przedsięwzięcie będzie przede wszystkim oparte na unikalnym know-how i nie będzie wymagać zaangażowania znaczącego finansowania zewnętrznego.

Dla uproszczenia zakładam również, że przedsięwzięcie będzie prowadzone przez nie więcej niż kilka osób.

W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością liczba założycieli nie będzie miała żadnego szczególnego wpływu. W przypadku wieloosobowego zespołu odpowiednikiem JDG będzie spółka cywilna, czyli „wieloosobowa działalność gospodarcza”.

O spółce cywilnej i wadach tej konkretnej formy, a także o nieformalnych rozwiązaniach, stosowanych przez przedsiębiorców w praktyce, napisałem w końcowej części niniejszego tekstu.

Księga przychodów i rozchodów (KPiR) czy księgi rachunkowe?

KPiR, czyli księgowość uproszczona

Podstawową formą prowadzenia księgowości w jednoosobowej działalności gospodarczej jest księga przychodów i rozchodów (KPiR), która jest uproszczoną formą prowadzenia księgowości firmy (ewidencji księgowej). KPiR jest określana często jako tzw. mała księgowość.

Głównym elementem KPiR jest uproszczone zestawienie przychodów i kosztów. Informacja o majątku firmy oraz źródłach jej finansowania (np. kapitał własny, kredyt, pożyczka, kredyt kupiecki) jest bardzo wybiórcza.

Majątek firmy jest przedstawiany wyłącznie w postaci: środków trwałych i tzw. wyposażenia. Mała księgowość nie odnosi się zupełnie do innych elementów „majątku” firmy, czyli między innymi: należności, zapasów (rozliczanie tylko raz w roku), zobowiązań handlowych, pożyczek i kredytów.

Pełna księgowość, czyli księgi handlowe

Księgowość w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jest prowadzona w formie tzw. pełnej księgowości, czyli ksiąg rachunkowych (określanych również jako księgi handlowe).

W przeciwieństwie do KPiR, zestawienia z ksiąg rachunkowych dostarczają bardzo szerokiej informacji o wszystkich elementach majątku firmy i sposobach (źródłach) jej finansowania. Skondensowane informacje finansowe są zawarte w bilansie i rachunku zysków i strat.

Prowadzenie ksiąg handlowych, nawet w przypadku niewielu transakcji, łączy się ze specjalistyczną wiedzą w zakresie rachunkowości. Prowadzenie ksiąg handlowych powinno być powierzone księgowemu lub firmie księgowej.

Z pełną księgowością łączy się również obowiązek zwoływania corocznego Zgromadzenia Wspólników spółki z o.o. Zgromadzenie dokonuje zatwierdzenia sprawozdania finansowego (między innymi: bilans i rachunek zysków i strat) i sprawozdania z działalności spółki.

Zgromadzenie Wspólników również podejmuje uchwałę w sprawie wyniku finansowego spółki. W przypadku zysku chodzi o sposób jego podziału (pozostawienie w spółce lub wypłata na rzecz właściciela), a w przypadku straty – o sposób jej „pokrycia” (działanie typowo formalne, dotyczy przesunięcia na kontach w ewidencji księgowej).

Sprawozdania finansowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która spełnia warunki spółki dużej, powinny zostać poddane badaniu (tzw. audytowi) przez biegłego rewidenta. Tylko niewielka liczba spółek z o.o. w Polsce spełnia te wymogi.

W przypadku startupu znajdującego się we wczesnej fazie rozwoju (przed fazą wczesnej ekspansji) liczba operacji wymagających księgowania jest zazwyczaj niewielka. Dodatkowo, operacje te są najczęściej proste w księgowaniu.

Dla większości uproszczona ewidencja księgowa w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów (małej księgowości) będzie wystarczająca.

Pełna księgowość to dla wielu startupów niepotrzebna formalizacja. Mam duże wątpliwości czy w małej firmie, na wczesnym etapie rozwoju przydatne są bilans i rachunek zysków i strat. Inwestor bez problemu dokona wyceny małej firmy czy startupu, która nie stosuje pełnej księgowosci.

Temat różnic pomiędzy księgą przychodów i rozchodów (KPiR) a tzw. księgami handlowymi przedstawiłem bardzo szeroko w Pełna księgowość (księgi handlowe) czy KPiR w startupie?

Pełna księgowość czy KPIR - sugerowany wynik:
  • jednoosobowa działalność gospodarcza: 1
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: 0

Obowiązkowe przekazywanie informacji na zewnątrz

Uproszczony tryb w JDG

Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej nie łączy się z żadnymi ważnymi wymaganiami dotyczącymi regularnego przekazywania jakichkolwiek informacji do innych podmiotów czy organów publicznych (pomijam służby skarbowe).

Przedsiębiorca jest zobowiązany do zgłaszania nielicznych zmian w prowadzonej działalności, czyli między innymi: wpisanie pełnomocnika, zmiana siedziby czy dodatkowe PKD. Informacje o przedsiębiorcach znajdują się elektronicznym rejestrze przedsiębiorców, czyli Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Raportowanie do KRS w spółce

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to spółka prawa handlowego, z czym łączy się szereg obowiązków związanych z jawnością (transparentnością). Spółka z o.o. jest zobowiązana dostarczać do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) informacje dotyczące między innymi wszelkich zmian w umowie spółki, czyli głównego dokumentu regulującego relacje wewnętrzne w spółce, czy osób pełniących funkcje w zarządzie wraz z odpowiednimi uchwałami i formularzami. Złożenie każdego dokumentu łączy się z opłatą w KRS oraz ewentualnym wydatkiem związanym z poradą prawną.

Spółka z o.o. jest również zobowiązana do przesyłania do urzędu skarbowego i KRS rocznych sprawozdań finansowych, na które składają się między innymi:

  • bilans,
  • rachunek zysków i strat.

Dodatkowo, zarząd spółki z o.o. jest zobowiązany złożyć sprawozdanie zarządu z działalności spółki wraz z uchwałami Zgromadzenia Wspólników zatwierdzającymi roczne sprawozdania finansowe.

Obowiązkowe przekazywanie informacji - sugerowany wynik:
  • jednoosobowa działalność gospodarcza: 1
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: 0

Koszt utrzymania firmy

Jednoosobowa działalność: koszt ZUS i KPiR

W przypadku prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej występują dwie grupy miesięcznych kosztów stałych. Koszty te są niezależne od osiąganych dochodów. Te koszty, ważne i nie do uniknięcia dla osób, które zdecydowały się na JDG, to:

  • składki ZUS (składka zdrowotna, emerytalna, rentowa, chorobowa oraz wypadkowa),
  • koszt prowadzenia księgi przychodów i rozchodów (KPiR).

Obecnie, obowiązkowa pełna składka wynosi nieco więcej niż 1.160 złotych. Jeśli przedsiębiorca opłaca nieobowiązkową „składkę chorobową” to koszt wyniesie o około 65 złotych więcej.

Dla tzw. nowych przedsiębiorców jest ustalona składka preferencyjna ZUS w wysokości około 504 złotych. Z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe preferencyjne ubezpieczenie wynosi około 520 złotych.

Minimalny koszt prowadzenia księgi przychodów i rozchodów (KPiR) to prawdopodobnie około 200 złotych netto.

Z sumowania powyższych kosztów wynika, że:

  • dla tzw. nowych przedsiębiorców koszt prowadzenia firmy zamknie się w kwocie nieco powyżej 700 złotych.
  • dla pozostałych przedsiębiorców to będzie kwota ponad około 1.350 złotych.

Podsumowując, koszt utrzymania firmy w formie jednoosobowej działalności gospodarczej waha się od 700 złotych do 1.350 złotych netto.

Przeciętny przedsiębiorca nie powinien ponosić żadnych dodatkowych, nawet nieregularnych wydatków związanych z utrzymaniem firmy.

Pozostałe koszty będą związane bezpośrednio z konkretną działalnością firmy, a w tym między innymi: koszty zakupu towarów czy materiałów do produkcji, koszty produkcji, wydatki marketingowe, koszty sprzedaży i dystrybucji.

Dla uproszczenia nie odnoszę się do tego, iż składka zdrowotna jest odejmowana (w niepełnej wysokości) bezpośrednio od podatku dochodowego, a nie od przychodów. Pozostałe części składki ZUS stanowią koszt uzyskania przychodów, czyli pomniejszają dochód do opodatkowania.

Spółka: brak ZUS, ale wyższe koszty księgowe oraz prawne

Ze względu na to, iż spółka z o.o. jest odrębną osobą prawną nie występuje tu obowiązek opłacania składki ZUS.

Wyjątkiem jest sytuacja jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wtedy Zakład Ubezpieczeń Społecznych traktuje jedynego wspólnika jako osobę prowadząca „jednoosobową działalność gospodarczą”.

Taki przedsiębiorca jest zobowiązany do opłaty pełnych składek ZUS. Ze względu na powszechne i skuteczne sposoby obchodzenia tego wymogu nie zakładam, iż taka sytuacja wystąpi w przeciętnej firmie.

Koszt prowadzenia ksiąg rachunkowych w spółce z o.o. wynosi co najmniej 500 złotych netto. Należy pamiętać o tym, iż niektóre działania w spółce wymagają wsparcia doradcy prawnego oraz obsługi notarialnej. Dodatkowo, przekazywanie informacji do KRS będzie się zawsze wiązało z opłatą.

Pozorna przewaga spółki z o.o.

Na pierwszy rzut oka porównanie kosztów utrzymania firmy wypada na korzyść spółki z o.o., po warunkiem, że weźmiemy pod uwagę jednoosobową działalność gospodarczą z tzw. pełnym ZUS-em. W przypadku tzw. nowego przedsiębiorcy ucieczka przed ZUS, czyli założenie spółki, nie ma sensu.

Warto wziąć pod uwagę to, iż przedsiębiorca opłacający ZUS otrzymuje „pełny” dostęp do publicznej służby zdrowia. Przedsiębiorca prowadzący firmę w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością musi taką usługę wykupić prywatnie.

Wykupienie pełnej ochrony lekarskiej, łącznie z długimi pobytami w szpitalu oraz dostępem do części specjalistów, porównywalne do publicznej służby zdrowia będzie bardzo kosztowne.

Osoba ubezpieczona w ZUS uzyskuje również ubezpieczenie w ramach systemu emerytalnego, ale jego przyszłość jest poddawana w Polsce szerokiej krytyce.

Koszt utrzymania firmy - sugerowany wynik:
  • jednoosobowa działalność gospodarcza: 1
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: 1

Podatek dochodowy w jednoosobowej działalności gospodarczej (PIT) i spółce z o.o. (CIT)

Analizę podatku dochodowego z punktu widzenia jednoosobowej działalności gospodarczej i spółce z o.o. przedstawiłem bardzo szeroko w Podatek dochodowy: PIT czy CIT w małej firmie?

JDG: zasady ogólne i podatek liniowy

Główne sposoby opodatkowania przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą to:

  • tzw. zasady ogólne (dwa progi podatkowe: 18% i 32%),
  • tzw. podatek liniowy (19%).

W przypadku zasad ogólnych, dochody do wysokości ok. 85 tysięcy złotych są opodatkowane stawką podatku dochodowego w wysokości 18%, a kwoty powyżej – stawką 32%.

Jeśli chodzi podatek liniowy to jego główną wadą jest to, iż uniemożliwia skorzystanie z części ulg podatkowych czy wspólnego rozliczania małżonków.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – 15% lub 19%

W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, stawka podatku dochodowego (CIT) wynosi 19% lub 15%, niezależnie od wysokości dochodu.

Stawka 15%, która funkcjonuje od 2017 roku, to stawka preferencyjna dla osób prawnych (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna). Stawka ta dotyczy nowo powstałych spółek oraz tych spółek, których przychody ze sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły 1.2 miliona euro. Przychody te brane są pod uwagę w kwocie brutto, czyli z VAT.

Korzystanie z tej preferencyjnej stawki podatku dochodowego dla niektórych podmiotów zostało ograniczone. Głównym powodem było zapobieżenie potencjalnej agresywnej optymalizacji podatkowej przez duże podmioty czy grupy kapitałowe.

Niestety, cześć z ograniczeń dotyczy również małych przedsiębiorców. Brak możliwości zastosowania preferencyjnej stawki przez pierwsze dwa lata będzie dotyczył spółek, które powstały w wyniku:

  • przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o.,
  • „przekształcenia nieformalnego”, czyli założenia nowej spółki i wniesienia do niej aportem przedsiębiorstwa (firmy), zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP) czy poszczególnych elementów majątku takiego przedsiębiorstwa o wartości powyżej 10.000 euro.

Podwójne opodatkowanie w spółce

Najczęściej wymienianym zarzutem wobec spółki z o.o. jest tzw. podwójne opodatkowanie.

Zarzut ten opiera się na tym, iż przedsiębiorca i spółka z o.o. to dwie oddzielne osoby prawne, a każda z nich jest zobowiązana do uiszczania podatku dochodowego.

Jednak, warto mieć na uwadze fakt, iż najczęstszym sposobem transferu zysków ze spółki do przedsiębiorcy jest wynagrodzenie, które stanowi koszt podatkowy spółki. To wynagrodzenie, jak każdy inny koszt, pomniejsza podstawę do opodatkowania w tym czy innym miesiącu.

Przy transferze zysków w formie wynagrodzenia podatek de facto zostanie zapłacony tylko raz – przez przedsiębiorcę, u którego powstanie dochód do opodatkowania.

Przykładowo, wynagrodzenie wynikające z powołania do pełnienia funkcji w zarządzie spółki z o.o. (brak obowiązku uiszczania składek ZUS) zostanie opodatkowane 18% stawką podatku dochodowego. Realnie, podatek zostanie zapłacony według stawki opodatkowania przedsiębiorcy.

Podwójne opodatkowanie wystąpi w przypadku wypłaty dywidendy, która stanowi formalną ścieżkę wypłaty zysku i nie stanowi kosztu dla firmy. Chciałbym tu podkreślić, iż transfer zysków ze spółki w postaci dywidendy jest skrajnie niekorzystny dla przedsiębiorcy.

W przypadku wielu małych firm kwota zapłaconego podatku dochodowego przez przedsiębiorcę będzie taka sama niezależnie od formy prowadzenia działalności gospodarczej.

Podatek dochodowy - sugerowany wynik:
  • jednoosobowa działalność gospodarcza: 1
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: 1

Zarządzanie gotówką, należnościami i zobowiązaniami

Możliwość elastycznego zarządzania gotówką, należnościami i zobowiązaniami, a także dostęp do podstawowej linii kredytowej to dla wielu przedsiębiorców „być albo nie być” w biznesie.

JDG: elastyczne zarządzanie gotówką

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej może dysponować gotówką firmy bez żadnych ograniczeń. Cały zysk firmy to również „zysk” właściciela.

Przykładowo, gotówkę ze sprzedaży towarów czy usług przedsiębiorca może przeznaczyć na cele prywatne. Uproszczone jest również zasilenie firmy dodatkową gotówką i nie potrzebne są tuż żadne formalności. Przedsiębiorca w każdej chwili może „zapłacić” za wydatki firmy ze „środków prywatnych”. To jest bardzo ważna zaleta JDG.

Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą będzie również miał szybszy dostęp do kredytu, ponieważ banki traktują go w dużej mierze jak każdą inną osobę fizyczną.

Do pozyskania kredytu często wystarczy wcześniejsza historia kredytowa czy obrotów na rachunku bankowym prywatnym czy firmowym.

Spółka: problem z wypłatą zysku i zasileniem firmy

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzenie ksiąg rachunkowych wymusza stosowanie pełnej ewidencji księgowej przepływów gotówkowych. Zysk spółki z formalnego punktu widzenia należy do niej samej, a jej właściciel nie może nim właściwie dysponować.

Przykładowo, właściciel spółki nie może po prostu wziąć pieniądze ze spółki i zapłacić za wakacje dla całej rodziny. Każda wypłata gotówki ze spółki na rzecz przedsiębiorcy musi zostać udokumentowana. Przykładowo, taka wypłata może przyjąć formę na przykład wynagrodzenia, dywidendy czy zaliczki.

Utrudnione jest również szybkie zasilenie spółki w gotówkę przez przedsiębiorcę (właściciela). Każda taka transakcja musi zostać udokumentowana. Najelastyczniejszą formą jest pożyczka, a najmniej elastyczną – podniesienie kapitału w spółce.

Pozyskanie kredytu bankowego zazwyczaj jest bardzo trudne ze względu na krótki okres działania startupu prowadzonego jako spółka. Banki wymagają co najmniej jednego roku (a najczęściej dwóch lat) funkcjonowania na rynku od spółki wnioskującej o kredyt.

Zarządzanie gotówką, należnościami i zobowiązaniami - sugerowany wynik:
  • jednoosobowa działalność gospodarcza: 1
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: 0

Wady jednoosobowej działalności gospodarczej

Na koniec odniosę się trzech wad jednoosobowej działalności gospodarczej, najczęściej przywoływanych przez entuzjastów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością:

  • odpowiedzialność całym majątkiem za zobowiązania firmy,
  • brak możliwości dziedziczenia firmy,
  • nieprzystosowana do większej liczby założycieli.

Odpowiedzialność całym majątkiem za zobowiązania firmy

Jeżeli jakakolwiek firma przestanie regulować własne zobowiązania to wierzyciel ma prawo przeprowadzić egzekucję z jej majątku.

W przypadku spółki z o.o. działania wierzyciela są ograniczone (z pewnymi wyjątkami) wyłącznie do majątku spółki.

Jeżeli przedsiębiorca, prowadzący firmę w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, przestanie regulować własne zobowiązania to wierzyciel ma prawo przeprowadzić egzekucję z majątku firmy lub z majątku osobistego przedsiębiorcy, a nawet jego współmałżonka.

Ryzyko windykacji czy egzekucji teoretycznie może dotyczyć każdej firmy. Szczególnie dotyczy to projektów z branż:

  • kapitałochłonnych, co wiąże się z wysokim poziomem kredytu, pożyczki czy leasingu
  • gdzie nieunikniony jest wysoki poziom zobowiązań, co oznacza wysokie ryzyko utraty płynności.

W takich przypadkach przedsiębiorca powinien rozważyć ograniczenie ryzyka związanego z majątkiem osobistym poprzez rejestrację spółki z o.o.

Jeśli startup prowadzi działalność opartą głównie o know-how ryzyko związane ze powstaniem znaczących zobowiązań jest zazwyczaj niewielkie.

Wraz z rozwojem biznesu przedsiębiorca powinien wziąć rozważyć założenie spółki z o.o., niezależnie od branży.

Brak możliwości dziedziczenia firmy w jednoosobowej działalności gospodarczej

Firma prowadzona w formie jednoosobowej działalności gospodarczej nie podlega dziedziczeniu. Elementy majątku firmy wchodzą do masy spadkowej razem z majątkiem prywatnym przedsiębiorcy.

Brak możliwości dziedziczenia firmy jest tak na prawdę ważny tylko w jednym przypadku – nagłej śmierci przedsiębiorcy.

W innych przypadkach (np. choroba) do sukcesji w firmie można się z wyprzedzeniem przygotować. Przykładowo, przekształcenie w spółkę może zająć około 2 miesięcy (ścieżka wniesienia aportem firmy lub ZCP), jeśli ten proces jest dobrze przygotowany.

W przypadku wielu firm na wczesnym etapie rozwoju problem dziedziczenia w firmie jest iluzoryczny.

Przedsiębiorca jest głównym motorem firmy i jej wartością. Bez niego firmę czekają duże problemy – co najmniej znaczące spowolnienie rozwoju lub nawet likwidacja.

Innymi słowy, firma z przedsiębiorcą może być warta bardzo dużo, ale bez niego – bardzo często niewiele.

Ta sytuacja zaistnieje niezależnie od formy prowadzenia działalności – jednoosobowa działalność gospodarcza czy spółka z o.o.

Więcej niż jeden założyciel

W przypadku wieloosobowego zespołu, założyciele mają do wyboru prowadzenie firmy w następujących formach:

  • spółka cywilna, czyli w uproszczeniu „wieloosobowa działalność gospodarcza”, gdzie główną wadą jest to, iż dany wspólnik (a nawet jego rodzina) ponosi pełną odpowiedzialność za działania drugiego wspólnika;
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – powstaje nowy podmiot i założyciele stają się wspólnikami;
  • nieformalna spółka w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.

Rozwiązanie nieformalne może przyjmować wiele form, ale najczęstsze to:

  • cichy wspólnik – formalnie firma jest prowadzona przez jednego ze „wspólników” jako jednoosobowa działalność gospodarcza,
  • oddzielne jednoosobowe działalności gospodarcze dla każdego założyciela.

W rzeczywistości gospodarczej spotykam często oba rozwiązania.

Inne formy prowadzenia działalności gospodarczej

W powyższej analizie skoncentrowałem się na dwóch formach prowadzenia działalności gospodarczej, czyli:

  • jednoosobowa działalność gospodarcza (spółka cywilna),
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Inne formy prowadzenia działalności gospodarczej to:

Wymienionych powyżej innych form prowadzenia firmy nie poddałem analizie z dwóch przyczyn:

  • moja wstępna analiza wykazała, że pozostałe formy prowadzenia biznesu nie charakteryzują się cechami, które „przebijałyby” przynajmniej jedną z dwóch porównywanych form działalności gospodarczej,
  • najbardziej powszechne w rzeczywistości gospodarczej małych firm w Polsce są jednoosobowa działalność gospodarcza i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Pozyskanie inwestora

Jeśli chodzi o pozyskanie inwestora do biznesu to w obszarze kwestii wyboru formy prowadzenia działalności gospodarczej funkcjonują dwa główne mity:

  • Mit 1: Inwestorzy są zainteresowani inwestycjami tylko w firmy z tzw. pełną księgowością (księgi rachunkowe)
  • Mit2: Inwestorzy są zainteresowani inwestycjami tylko w spółki kapitałowe, a przede wszystkim w spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Mit 1: Inwestorzy są zainteresowani inwestycjami tylko w firmy z tzw. pełną księgowością (księgi rachunkowe)

Prowadzenie firmy w formie jednoosobowej działalności gospodarczej (ewentualnie spółki cywilnej) łączy się z uproszczoną formą prowadzenia księgowości, czyli księga przychodów i rozchodów (KPiR).

Pełna księgowość (księgi rachunkowe, księgi handlowe) jest obowiązkowa dla spółki z o.o., ale może być prowadzona również w jednoosobowej działalności gospodarczej. Prowadzenie ewidencji księgowej w formie ksiąg rachunkowych umożliwia klarowną identyfikację majątku firmy i jej zobowiązań.

W przypadku większości startupów forma księgowości nie ma istotnego znaczenia dla analizy startupu, ponieważ między innymi:

  • inwestorzy koncentrują się na weryfikacji poziomu oraz struktury przychodów i kosztów,
  • koszty w zestawieniach dla inwestora są grupowane według innych kryteriów niż w księgach rachunkowych czy księdze przychodów i rozchodów,
  • działalność firmy nie jest jeszcze skomplikowana (w większości przypadków liczba operacji księgowych nie jest jeszcze wysoka),
  • składniki majątku firmy czy jej zobowiązania są łatwe do identyfikacji.

W firmach na wczesnym etapie rozwoju, przewaga tzw. ksiąg rachunkowych nad KPiR nie jest bardzo znacząca. Innymi słowy, forma ewidencji księgowej w firmie ma zazwyczaj nieznaczny wpływ na zainteresowanie inwestora.

Wprowadzenie tzw. pełnej księgowości, będzie niezbędne, gdy prowadzone negocjacje z inwestorem zakończą się sukcesem (umowa inwestycyjna).

Mit 2: Inwestorzy są zainteresowani inwestycjami tylko w spółki kapitałowe, a przede wszystkim spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością.

Rzeczywiście, wejście kapitałowe w firmę (zasilenie kapitałem) może nastąpić pod warunkiem, iż firma jest spółką kapitałową, czyli:

  • spółką z ograniczoną odpowiedzialnością lub
  • spółką akcyjną.

Firma prowadzona w formie jednoosobowej działalności gospodarczej nie stanowi (odrębnej) osoby prawnej. Trudne oddzielenie firmę od właściciela-przedsiębiorcy, a w tym klarowne wydzielenie jej majątku i zobowiązań. To jest główny powód, iż inwestycja w firmę, która działa jako jednoosobowa działalność gospodarcza, jest niemożliwa.

Jednak forma prawna biznesu ma znaczenie dopiero na końcowym etapie całego procesu pozyskania inwestora. Transakcja zasilenia w gotówkę następuje dopiero po kilku lub nawet kilkunastu miesiącach od rozpoczęcia pierwszych kontaktów z inwestorem.

W tym okresie sam fakt istnienia spółki nie ma znaczenia dla inwestorów Venture Capital. Dla nich liczy się przede wszystkim firma (projekt) i jej potencjał, niezależnie od tego w jakiej formie prawnej jest prowadzony. Wyceny firmy inwestor dokonuje niezależnie od formy prawnej.

Innymi słowy, nie warto wybiegać w przyszłość i zakładać spółkę z o.o. wraz z podjęciem decyzji o rozpoczęciu poszukiwania inwestora. Nie warto tego robić nawet wtedy, gdy rozpoczęte zostały negocjacje z potencjalnym inwestorem. Powodem tego jest fakt, że większość takich negocjacji kończy się niepowodzeniem.

Pozyskanie inwestora - sugerowany wynik:
  • jednoosobowa działalność gospodarcza: 1
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: 0

Mogą Cię również zainteresować...