Metody wyceny firmy, spółki, marki, znaków towarowych i innych wartości niematerialnych i prawnych (WNiP)

Wielu przedsiębiorców będzie musiało wcześniej czy później zmierzyć się z koniecznością przeprowadzenia wyceny swojego przedsięwzięcia, firmy, znaku towarowego, marki czy obligacji, a może nawet planu motywacyjnego dla kadry menadżerskiej opartego na opcjach. Dowiedz się więcej jak możemy Ci pomóc i sprawdź naszą ofertę w zakresie wycen (Metoda SmartValue®).

W przypadku spółek na wczesnym etapie rozwoju (seed, startup, wczesna ekspansja), przedsiębiorcy przygotowują wyceny najczęściej w przypadku:

  • Wnoszenia aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa lub firmy do nowego podmiotu z jednoosobowej działalności gospodarczej czy spółki cywilnej do spółki prawa handlowego (w przypadku przekształcania działającego przedsiębiorstwa),
  • Łączenie dwóch spółek, w tym również poprzez wniesienie aportem przedsiębiorstwa jednej spółki do drugiej,
  • Spin-off, czyli wydzielenie z danej spółki nowego przedsięwzięcia (aport zorganizowanej części przedsiębiorstwa do innego podmiotu),
  • Przed dokonaniem wejścia kapitałowego do spółki przez inwestora (zazwyczaj powodem są kwestie formalne, ponieważ cena jest ustalana zazwyczaj niezależnie od wyceny przez profesjonalistę).

Największym problemem, z którym wiąże się przeprowadzenie wyceny młodych podmiotów, szczególnie na etapie seed i wczesny startup, jest to, iż bardzo często takie przedsięwzięcia albo nie kreują żadnych przychodów lub te przychody są na niskim poziomie, a dodatkowo nieregularne.

Kolejnym problemem jest wysokie ryzyko związane z realizacją, czyli zespołem, oraz rynkiem nowych produktów czy usług.

W zależności od przedmiotu wyceny i jej celu profesjonaliści, realizując wycenę, posługują się różnymi metodami. Poniżej przedstawiliśmy podstawowe informacje, dotyczące metod wycen.

Zaprezentowane metody nie mają charakteru unikalnego i są wykorzystywane przez wszystkich profesjonalistów realizujących wyceny. Unikalna jest raczej wiedza dotycząca założeń, które należy przyjąć w procesie realizacji wyceny konkretnego projektu. Warto jednak poznać podstawowe informacje poszczególnych metod.

Skoncentrowaliśmy się na trzech najważniejszych grupach wycen:

Metody wyceny spółek i firm

W przypadku wyceny spółek i firm (przedsiębiorstw oraz zorganizowanej części przedsiębiorstwa) profesjonaliści realizujący wyceny posługują się najczęściej trzema podstawowymi metodami:

(1) Wycena firmy metoda dochodową

Wycena metoda dochodową obrazuje wartość firmy jako sumę korzyści, które przyniesie firma w przyszłości. Polega ona na oszacowaniu przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez firmę i ustaleniu ich bieżącej wartości przy uwzględnieniu ryzyka ich osiągnięcia oraz upływu czasu.

Jedną z najczęściej stosowanych metod dochodowych jest metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych, która jest znana pod nazwą „DCF”(po angielsku Discounted Cash Flow). Metoda ta jest również jedną z najczęściej stosowanych metod wyceny w ogóle w finansach przedsiębiorstw.

(2) Wycena firmy metodą porównawczą

Wycena mnożnikowa (porównawcza, wskaźnikowa) opiera się na identyfikacji podmiotów o podobnym profilu działalności, notowanych na giełdzie lub pozagiełdowych, których wartość została określona w procesie transakcji kapitałowych (przejęcie firmy lub pakietu akcji).

Następnie, dokonuje się porównania ich wartości rynkowej z wycenianym podmiotem, stosując odpowiednio dobrane wskaźniki (mnożniki). Wskaźniki obrazują relację głównych kategorii finansowych (sprzedaż, zysk netto, zysk operacyjny itp.) i wartości rynkowej firmy bądź kapitału (w oparciu o kurs giełdowy i liczbę akcji).

(3) Wycena firmy metodą majątkową

Przedsiębiorstwa produkcyjne, posiadające znacznej wartości aktywa trwałe wykorzystywane do prowadzenia działalności, mogą być również wyceniane na podstawie oszacowania rynkowej wartości posiadanego majątku. Metoda majątkowa określa wartość przedsiębiorstwa jako różnicę pomiędzy wartością posiadanego majątku i zaciągniętych zobowiązań. Naniesienie odpowiednich korekt pozwala uzyskać wartość spółki.

Metody wyceny marki i znaków towarowych

W przypadku wyceny marki i znaków towarowych i innych wartości niematerialnych i prawnych (WNiP) profesjonaliści realizujący wyceny posługują się najczęściej następującymi metodami:

(1) Wycena marki i znaków towarowych metodą korzyści ekonomicznych

Metoda korzyści ekonomicznych zakłada, że źródłem wartości znaku towarowego jest możliwość uzyskiwania wyższych cen produktów bądź usług w stosunku do konkurencji lub wyższego wolumenu sprzedaży. Oszacowanie wartości uzyskuje się dzięki oszacowaniu przyszłych korzyści (dochodów) z tego tytułu. Analiza uwzględnia również koszty utrzymywania przewagi konkurencyjnej wynikającej z posiadania znaków towarowych.

(2) Wycena marki i znaków towarowych metodą opłat licencyjnych

Metoda opłat licencyjnych zakłada, że funkcjonowanie na rynku wymaga posługiwania się marką/znakiem towarowym. W przypadku nieposiadania marki czy znaku towarowego korzystanie wiąże się z koniecznością ponoszenia opłat licencyjnych z tego tytułu. Wartość marki czy znaku towarowego wynika zatem z oszczędności związanych z brakiem potrzeby ponoszenia tych kosztów.

(3) Wycena marki i znaków towarowych metodą porównawczą

Metoda porównawcza określa wartość znaku towarowego relatywnie do innych, podobnych znaków towarowych (brandów/marek). Na podstawie transakcji bądź szacunków wartości znaków towarowych o podobnych charakterystykach (takich jak segment czy skala działalności).

(4) Wycena marki i znaków towarowych metodą kosztową (odtworzeniową)

Metoda kosztowa (odtworzeniowa) określa wartość znaku towarowego jako poziom kosztów niezbędnych do jego wykreowania. Metoda ta obejmuje zaktualizowaną wartość poniesionych historycznie kosztów związanych z jej kreacją (metoda kosztowa) lub kosztów, które należy ponieść, aby znak towarowy o podobnych charakterystykach rynkowych wykreować.

Metody wyceny instrumentów finansowych

(1) Wyceny instrumentów dłużnych

Wycena instrumentów dłużnych, w tym głównie bonów skarbowych oraz obligacji skarbowych i korporacyjnych, zakłada, że ich wartość stanowi suma oczekiwanych przepływów pieniężnych, do których uprawnia posiadanie danego instrumentu.

Przepływy te muszą zostać zdyskontowane odpowiednią stopą, aby odzwierciedlać ich wartość obecną uwzględniającą ryzyko związane z możliwością nieotrzymania płatności. W wycenie instrumentów dłużnych przepływy stanowią okresowe płatności odsetkowe oraz płatność z tytułu wykupu obligacji lub bonu.

(2) Wyceny instrumentów pochodnych

Instrumenty pochodne to papiery wartościowe (lub umowy cywilno-prawne) oparte o wartość danych aktywów (lub rzadziej – zdarzeń). W większości przypadków transakcja, której dotyczy instrument pochodny, będzie miała miejsce w przyszłości, jednak jej cena ustalona jest już w momencie zajmowania pozycji na instrumencie pochodnym.

Jako, iż instrumenty pochodne opierają się o inne aktywa, ich wartość stanowi różnica pomiędzy ceną ustaloną w instrumencie pochodnym a ceną rynkową. Wartość ta ustalana jest w momencie, gdy nieznana jest przyszła cena rynkowa. W związku z tym w wycenie należy wziąć pod uwagę ryzyko.

Jednym z najszerzej stosowanych modeli wyceny instrumentów pochodny jest model Blacka-Scholesa. Bierze on pod uwagę sześć czynników, na podstawie których określana jest wartość instrumentu pochodnego.

  • czas pozostały do momentu transakcji,
  • obecną cenę instrumentu, na którym opiera się instrument pochodny,
  • cenę ustaloną w instrumencie pochodnym,
  • wartość oczekiwanych wypłat z instrumentu (np. dywidend),
  • koszt kapitału,
  • zmienność instrumentu bazowego.

Do innych metod szeroko stosowanych należy metoda drzew dwumianowych i trzymianowych.

Ze względu na to, iż plany motywacyjne dla kadry menadżerskiej i zespołów spółek są oparte na opcjach do wyceny takich planów stosuje się metody wyceny instrumentów pochodnych.

Zapraszamy do zapoznania się z Ofertą w zakresie wycen.

Proszę o kontakt w przypadku jakichkolwiek pytań czy uwag.

 

Mogą Cię również zainteresować...